Ders Videoları TIKLA
Kitap Cevapları TIKLA
Biyografiler

İkinci Dönem Tanzimat Edebiyatı’nın Sanatçıları

İkinci Dönem Tanzimat Edebiyatı’nın Sanatçıları

İkinci dönem Tanzimat Edebiyatı sanatçılarının genel özellikleri şunlardır:
  • Recaizade Mahmut Ekrem, Abdilhak Hamit Tarhan, Sami Paşazade Sezai topluluğu olarak anılır.
  • Nabizade Nazım ve Muallim Naci topluluğun diğer önemli isimleridir.
  • Birinci topluluktan farklı yönleri şunlardır:
  • “Sanat için sanat” anlayışını savunmuşlardır.
  • Batı’ya daha yakın ve daha yenilikçilerdir.
  • Kişisel konulara çokça yer vermişlerdir.
  • Bu dönemde romantizmden realizme geçilmiştir.
RECAİZADE MAHMUT EKREM (1847 – 1914)
  • “Üstat” olarak bilinir.
  • II. Topluluğun önder nitelikli üyesidir.
  • Şiir, hikâye, roman, tiyatro, eleştiri türlerinde eserler ver­miştir.
  • “Her güzel şey şiirin konusu olabilir.” görüşüyle Türk şi­irinin konusunu genişletmiştir.
  • “Sanat sanat içindir.” anlayışına bağlıdır.
  • İlk realist roman olan Araba Sevdası’nda “Bihruz Bey” karakterinden hareketle yanlış Batılılaşmayı eleştirmiştir.
  • Muallim Naci’yle eski-yeni edebiyat tartışmalarına girmiş; yeni edebiyatı ve “kulak için kafiye” anlayışını savunmuştur.
  • Tartışmalar sırasında etrafında toplanan gençler üzerinde etkili olan yazar, Servet-i Fünun’un hazırlayıcısı olmuştur.
  • Şiirlerinde romantiktir.
  • Romanlarında realizmin etkisindedir.
  • Talim-i Edebiyat adlı edebiyat bilgilerini içeren bir ders kitabı yazmıştır.
Eserleri:
  • Şiir: Nağme-i Seher, Yadigar-ı Şebab, Pejmürde, Nijad Ekrem (Ölen oğlu için yazmıştır),Zemzeme (III Cilt)
  • Tiyatro: Afife Anjelik, Vuslat yahut Süreksiz Sevinç, Çok Bilen Çok Yanılır, Atala
  • Roman: Araba Sevdası (ilk realist romandır.)
  • Hikâye: Şemsa, Muhsin Bey
  • Eleştiri: Takdir-i Elhan (Muallim Naci ile kavgaları, kafiye konusu)


ABDÜLHAK HAMİT (TARHAN) (1852 – 1937)
  • Şair-i Azam olarak tanınmıştır.
  • Tanzimat I. dönemiyle başlayan yenileşme hareketindeki asıl başarıyı şiirleriyle sağlamıştır.
  • Ölümü ve metafizik konuları ele alan felsefi şiirler yazmıştır.
  • Aşk, doğa, vatan sevgisi de işlediği konulardandır.
  • Sanat için sanat, anlayışındadır.
  • Aruzun yanında heceyi de kullanmıştır.
  • Şiirlerinde tezata yer vermiştir.
  • Şiirlerinde şaşırtmacadan da yararlanmıştır.
  • İlk pastoral şiirimiz olan Sahra’yı yazmıştır.
  • Süslü ve sanatlı bir dili vardır; dil kurallarını fazla zorlamıştır.
  • Romantizmin etkisindedir.
  • Tiyatro eserleri sahne tekniğine uygun değildir, okunmak için yazılmıştır.
  • Hece veya aruzu kullanarak manzum olarak kaleme aldığı tiyatroları vardır. Bazıları mensur olarak kaleme alınmıştır.
  • Tiyatrolarında tarihsel ve hayali konuları işlemiştir.
Eserleri:
  • Şiir: Sahra, Divaneliklerim yahut Belde, Makber, Ölü, Bunlar Odur, Hacle, Baladan Bir Ses…
  • Tiyatro: Macera-yı Aşk, Sabr-ü Sebat, İçli Kız, Duhter-i Hindu, Nesteren, Eşber, Tezer, Finten, İbn-i Musa, İlhan, Turhan yahut Endülüs’ün Fethi…


SAMİ PAŞAZADE SEZAİ (1860 – 1936)
  • Tanzimat edebiyatının realist yazarlarındandır.
  • İngiliz ve Fransız Edebiyatını iyi tanıyan bir yazardır.
  • Esir kız Dilber’in maceralarını anlattığı “Sergüzeşt” (1889) romanıyla tanınır; bu romanda kölelik düzenini eleştirmiştir.
  • Sergüzeşt (macera anlamına gelmektedir), romantizmden realizme geçiş özellikleri taşır.
  • Toplumsal sorunları işlemiştir.
  • Dönemine göre sade bir dil kullanmıştır.
  • Gerçekçi yazarlardandır.
Eserleri:
  • Roman: Sergüzeşt
  • Hikâye: Küçük Şeyler (Batılı anlamda ilk öyküler.)
  • Gezi-sohbet: Rumuzü’l-Edep
  • Tiyatro: Şir


MUALLİM NACİ (1850 – 1893)
  • Tanzimat edebiyatında divan edebiyatı alışkanlıklarını savunan ve sürdüren bir yazardır.
  • “Kafiye, göz içindir.” anlayışını savunmuş ve Recaizade Mahmut Ekrem’le tar­tışmıştır.
  • Sade bir dille ve hece ölçüsüyle yazdığı şiirleri de vardır.
Eserleri:
  • Şiir: Ateşpare, Füruzan, Şerare
  • Eleştiri: Muallim, Demdeme
  • Anı: Ömer’in Çocukluğu
  • Sözlük: Istılahat-ı Edebiye, Lügat-i Naci
Daha Fazla Ayrıntı İçin Bkz. Muallim Naci Hayatı, Edebi Kişiliği ve Eserleri


NABİZADE NAZIM (1862 – 1893)
  • Realist, natüralist özellikler taşıyan bir yazardır.
  • İlk köy romanı olan Karabibik‘i (1890) yazmıştır.
  • Zehra adlı realist-natüralist romanı edebiyatımızda ilk psikolojik roman denemesi ve ilk tezli romandır.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Close