Türkçesi Varken

Türkçesi Varken -U,Ü-


undercover
 : İngilizce under (altında, aşağısında) + cover (kapamak, örtmek). Dilimize İngilizceden "gizli, üzeri örtülü" anlamında geçen bu kelimeye karşılık olarak Kurulumuz,örtülü kelimesini önermektedir. Örnek: Her devletin bazı örtülü operasyonları vardır. 

 

underground : îngilizce underground. "Yeraltında, gizli olarak; yeraltı treni, metro" anlamındaki bu kelime sanatın çeşitli dallarında kullanılmaktadır. Kurulumuz, "geleneklerden ve çağdaş cereyanlardan uzaklaşan sanat" anlamıyla dilimize geçen underground sanat için yer altı sanatı, underground müzik için yer altı müziği, underground sinema içinse yer altı sineması karşılıklarının uygun olduğu görüşündedir. Örnekler: Yer altı sineması, yapımda ve yönetimde Amerikan geleneksel sinemasının tüm sınırlarını zorlayan bir tutumu yansıtır. Barda çarşamba ve cumartesi geceleri yer altı müziği yapılıyor. 

 

underwriting : İngilizce underwriting. Bu söz dilimizde, "bir komisyon veya prim karşılığında sigorta riskinin üstlenilmesi" anlamında kullanılmaktadır. Bu kelimeye karşılık olarak Kurulumuz, üstlenim sözünü önermektedir. Örnek: Satışı garantilemek ve sağlıklı sonuca varmak için alışverişe aracılık edecek bir üstlenim kurumuna ihtiyaç duyuldu. 

 

ültimatom : Fransızca ultimatum. "Bir devletin başka bir devlete verdiği ve hiçbir tartışmaya yer bırakmaksızın tanıdığı sürede isteklerinin yerine getirilmesini istediği nota" anlamına gelen bu söz için Kurulumuz kesin uyarı karşılığını önermektedir. Bu söz son zamanlarda kuruluşlar veya partiler arasında da kullanılmaya başlanmıştır. Örnek: Krajina Sırplarının lideri BorislavMikeliç, Boşnak ve Hırvatlara kesin uyarı verdi.

 

ültrason : Fr. ultrason (sesten hızlılık). Dilimize Fransızeadan geçen bu kelime Türkçe Sözlük’te "İnsan kulağının alamayacağı nitelikte olan yüksek frekanslı ses titreşimi" şeklinde tanımlanmaktadır. Kurulumuz bu kelimeye karşılık olarak yansılanım sözünü önermektedir. Örnek: Deniz sondajlarında yansılanımdan yararlanılır.


Ültrason yanında aynı köke dayanan ültrasonografi sözü de vardır. "Bir tümörün yerini ve sınırlarını tespit etmek amacıyla farklı yoğunlukta doku ve organlardan geçen yüksek frekanslı ses dalgaları yansımasının çizelge hâlinde kaydedilmesi" anlamında tıp alanında kullanılan bu kelimeye Kurulumuzun bulduğu karşılık yansılanım çizelgesi‘dir. ÖrnekDoktorlar hastayı muayene ettikten sonra yansılanım çizelgesi çektirmesi gerektiğine karar verdiler.

 

ültrasonograf : Yansılanım aygıtı, yansılanım cihazı. Örnek: Renkli yansılanım aygıtı (cihazı) ile pek çok damar hastalığı hastayı yormadan teşhis edilebiliyor. 

 

ütopik : hayalîÖrnekHayalî gayelerle ömrünü tüketti.

ütopist : hayalci. ÖrnekRomanın kahramanı hayalci bir karaktere sahip.

 

ütopya : Yunanca utopia (olmayan ülke). "Gerçekleştirilmesi imkânsız görünen tasarı ve düşünce" için dilimizde zaten güzel bir kelime vardır: hayalÖrnek: Türkiye topraklarında bir başka devlet kurulması hayaldir. Ütopya kelimesi edebiyatta "hayal edilen ülke" anlamında kullanılır. Bu anlam için karşılık: hayal ülkeÖrnek: "O Belde" şiirinde Haşim, bir hayal ülke tasavvur ediyordu."Hayal" ile "düş" kelimeleri karıştırılmamalıdır.
Düş, "rüya" demektir, "hayal" yerine kullanılmamalıdır. "Hayal kırıklığı" yerine "düş kırıklığı" denirse "rüya kırıklığı" gibi tuhaf bir anlam ortaya çıkar.

Related Articles

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Göz Atın

Close
Close