28 Mart Salı 2017
Ana Sayfa / Yazarlarımız / Tunay Devrim / Aşk, Devrim, Giyotin: “Djamila Bouhired” Efsanesi

Aşk, Devrim, Giyotin: “Djamila Bouhired” Efsanesi

Djamila Bouhired
Adı, Cemile Buhayrat 
Hücre numarası doksan 
Vehran’da savaş tutuklularından 
Yirmi iki yaşında 
Tapınağın kedileri gibi gözleri 
Ve kara arap saçları
                                                                                  N.KABBANİ
Eyfel’in altında aşk resmi geçitlerinin gözümüze sokulduğu demokrasi ve uygarlık timsali(!) Fransa’da idam mahkûmunun başını kesmek amacıyla geliştirilmiş bir çeşit idam aracıdır GİYOTİN. İlk kez 1792 yılında Jacques Nicholas Pelletier adlı bir hırsızı idam etmek için kullanıldı. Daha sonraları ise II. Dünya Savaşı yıllarının karmaşasını fırsat bilerek işgal ettikleri Cezayır’in özgürlük çocuklarını katletmek için kullandı Fransızlar GİYOTİNİ. 
İdamın kıyısından dönen bir devrimcinin Cezayirli Djamilia’nın hikayesidir bu. İşkence molalarında dostlarının idamlarını zorla izlemesi istenen Cezayir’in özgür duruşu Djamila Bouhired’ın. 1935’te doğan Cemile Bouhired orta-sınıf bir ailenin çocuğu olarak yetişti. Çocukluk ve gençlik yıllarında Cezayir, Fransa işgali altında bulunmaktaydı. 
Nisan 1957’de Fransız askerleriyle girdiği bir çatışma sonucu yaralı olarak ele geçirildi. Çıkarıldığı Fransız mahkemesince terörist olmakla suçlandı ve tartışmalı bir mahkeme sonucunda idam cezasına mahkûm edildi. O dönemde Fransa, Cezayirli direnişçileri ortaçağdan kalma bir yöntem olan giyotin ile idam ediyordu. Bouhired cezaevinde tutuklu kaldığı 5 yıllık süreç içerisinde birçok yandaşının giyotinle infaz edilişine tanıklık etti. Fransız mahkemesinin aldığı idam kararına karşı Bouhired’in avukatı Jacques Vergès (Jak Verjes) dünya çapında büyük bir medya kampanyası başlattı ve bu kampanya sonucu Bouhired ve arkadaşlarının infaz kararını durdurmayı başardı. Bouhired, 1962 yılında serbest bırakıldığında Cezayir’de bir kahraman gibi karşılandı ve Afrika direnişinin simgesi haline geldi. 
Bu olaydan sonra Bouhired ile Vergès evlendiler ve Afrika devrimi üzerinde birlikte çalışmaya başladılar. Özgürlük mücadelesinin Afrika’daki simgesi olan Cemile Bouhired’ın hayatı 1958 yılında Mısırlı yönetmen Youssef Chahine (Yusuf Şahin) tarafından “Cezayirli Cemile” adıyla sinemaya uyarlanmıştır. Yine Gillo Pontecorvo imzalı “Cezayirin Mücadelesi” (The Battle of Algiers) adlı filmde Bouhired Ulusal Kurtuluş Cephesinin üç kadın bombacısından biri olarak betimlenmiştir. 
Cemile Buhayrat, ünlü Arap şair Nizar Kabbani’nin kendisi için yazdığı o ünlü şiir ile birlikte anılır hep. Bu şiiri olduğu gibi sizlerle paylaşmak istiyoruz… Şiir Devrimin, Giyotinin, Aşk’ın ve Mücadelenin Buhayrat ve tüm direnişçi kadınların haykırış bayrağıdır:
Adı, Cemile Buhayrat
Hücre numarası doksan
Vehran’da savaş tutuklularından
Yirmi iki yaşında
Tapınağın kandilleri gibi gözleri
Ve kara Arap saçları
Yaz gibi
Hüzün çağlayanı gibi
Su ıprığı bir de gardiyan
Bir el Kuran’a dokunuyor
Bir kadın ilk sabahta
“döneceğiz, diyor sana”
Ayetler geçiyor dilinden hazin
Meryem suresinden, Fetih suresinden
Adı Cemile Buhayrat
Ateşle yazılmış
Yağmurda ıslanmış
Ülkemin sanatında, sanatımda ıslanmış
Yirmi iki yaşında
Bir çift güvercin konmuş göğsüne
Haliç konmuş, denizin dudağı
Aslen İstanbullu
Hiç süs görmemiş dudakları
Hiç düş girmemiş odasına
Çocuklar gibi oynamamış hiç
Gözü kalmamış gerdanlıkta, süslü giysilerde
Adı Cemile Buhayrat
En güzel şarkısı Mağrib’in
En uzun hurması
Cezayir’in ovaları görünüyor gözüne
Bir kız çocuğu görünüyor
Yoruyor güneşi, o yorulmuyor
Tanrım
Yıldızların altında
Var mı bir insan
Razı olsun yenmesine
Asılan bir kadının etinden
Bastille’in ışıkları sönmüş
Veremli bir kadının öksürükleri
Doydu zincirler memesinden
Değersizler doydu
Lacoste ve binlerce adi kişi
Yenik Fransa ordusu doydu
Şimdi saldırıyorlar kadınlara
Mum gibi asılmış kadınlara
Bağlı ayakları kırnaplarla
Sigaralar söndürülüyor memesinde
Kan içinde dudakları burnu
Ve Cemile Buhayrat’ın yaraları
Ve kurtuluş sözleşilen yerde
Giyotin kuruyorlar, acımasızlar
Sürüyor kadınları bıçağa
Cemile bombalar altında
Yağmura tutulmuş bir serçe gibi
Kara, yanık kırmızısı bedenini
Çökertiyor elektriğin uçları
Yanıklar var sol memesinde
Memesinin ucunda
Daha daha…ey utanç
Adı, Cemile Buhayrat
Bir tarih bu
Yazar ülkem onu
Korur çocuklarım onu
Bir kadının tarihini ülkemden
Giyotinin soğuttuğu
Fethetmişti güneşi
Bir kadın
Kanayan  kanayan kanayan
Yükselen bir kadın Cebel-i Atlas’tan
Leylaklar, nergisler anıyor onu
Turunç çiçekleri anıyor
NE KÜÇÜKMÜŞ JEANNE D’ARC EY FRANSA
ÜLKEMİN JEANNE D’ARC’I YANINDA….
                    
(Nizar Kabbani, Gazaba Uğramış Şiirler, Türkçesi: İbrahim Demirci-Turan Koç, İz Yayıncılık)
NOT: Bu yazı Aziz Güler’in cenazesinin doğduğu ve büyüdüğü topraklara geri verilmesini istediği için tutuklanan Ezgi Harbelioğlu’na ithafen yazılmıştır.
Tunay DEVRİM


İlgili Aramalar: Tunay Devrim Hepimiz Tanrının Çocukları Değil miyiz?, Hepimiz Tanrının Çocukları Değil miyiz?, Tunay Devrim, Tunay Devrim yazıları, Tunay Devrim Adile Mermerci Çok Programlı Lisesi

İlginizi Çekebilir

İran Kadınlarının Çığlığı: Furuğ FERRUHZAD

İranlı şair, yazar, oyuncu, yönetmen, ressam. İran’ın 20. yy’da yetiştirdiği en önemli kadın şairlerindendir. Şiirlerinde …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir